Testinformatie
Staal kwaliteitstest is het laboratoriumonderzoek van staalproducten en staalcomponenten whereby de chemische samenstelling, mechanische eigenschappen, microstructuur, oppervlaktekwaliteit en dimensionele toleranties worden bepaald om te verifiëren dat het materiaal voldoet aan de specificaties van de ontwerper, de fabrikant en de toepasselijke normen. ZHONGXI Testing biedt deze staal kwaliteitstest aan als derdenlaboratoriumdienst voor opdrachtgevers in onder andere de bouwsector, de machinebouw, de scheepsbouw, de energiesector en de infrastructuur, waarbij zowel nieuwe materialen, halffabricaten, gelaste constructies als eindproducten kunnen worden onderzocht.
Staal wordt toegepast in dragende constructies, bruggen, leidingstelsels, drukvaten, offshore-installaties, verankeringsystemen en machineonderdelen. In al deze toepassingen zijn de mechanische sterkte, de taaiheid, de lasbaarheid, de corrosieweerstand en de vervormbaarheid van directe invloed op de constructieve veiligheid en de levensduur. Doel van de staal kwaliteitstest is het vaststellen of de geleverde partij staal voldoet aan de bestelde kwaliteit, het opsporen van materiaalfouten zoals insluitsels, segregaties, scheuren en onjuiste warmtebehandeling, en het leveren van objectieve meetgegevens voor ingenieurs, inkopers en keuringsinstanties die materialen moeten beoordelen vóór verwerking of ingebruikname.
De technieken die binnen de staal kwaliteitstest worden toegepast omvatten scheikundige analyse van de elementensamenstelling, mechanische trek- en kerfslagproeven, hardheidsmetingen over diverse schalen, metaallografisch microstructuuronderzoek, niet-destructieve onderzoeksmethoden zoals ultrasonische en magnetische foutopsporing, alsmede corrosie- en omgevingsproeven. Voor de chemische analyse worden onder meer optische emissiespectrometrie en verbrandingsanalyse gebruikt; voor de mechanische eigenschappen worden universele trekbanken, pendulum kerfslagmachines en hardheidstesters ingezet, en voor het inwendige onderzoek van staal maken technici gebruik van optische en elektronenmicroscopie in combinatie met micro-analyse van insluitsels.
Het typische verloop van een opdracht begint met het bemonsteren van het staal volgens de geldende bemonsteringsvoorschriften, waarbij de proefstukken zodanig worden genomen dat zij representatief zijn voor de partij. Vervolgens worden de monsters voorbereid — gefreesd tot trekbewerkte proefstaven, ontkolft voor kerfslagproeven, ingebed en gepolijst voor metaalgrafisch onderzoek — waarna de afzonderlijke beproevingen volgens de vastgestelde methoden worden uitgevoerd. De resultaten worden vergeleken met de normeisen of de projectspecificatie, afwijkingen worden geïnterpreteerd, en alle metingen worden gebundeld in een testrapport met de proefomstandigheden, de gebruikte methoden en de beoordeling van de conformiteit.
Op het eiland Aruba, waar staal wordt toegepast in kustconstructies, utilitygebouwen en installaties die blootstaan aan een zeeklimaat met hoge zoutbelasting, vormt de verificatie van materiaalkwaliteit en corrosiegedrag een vast onderdeel van de gangbare praktijk bij projecten met importmateriaal. De staal kwaliteitstest sluit hierop aan door zowel de legeringssamenstelling als het gedrag van het staal onder corrosieve omstandigheden te quantificeren.
Testscope
Constructiestaal en algemeen constructiestaal voor gelaste en geniete constructies.
- Rekengrens (ReL of Rp0,2) — de vloeigrens of 0,2%-rekgrens waarmee de elasticiteitsgrens van constructiestaal wordt bepaald.
- Rek bij breuk (A) — de blijvende verlenging na breuk, een maat voor de vervormbaarheid vóór falen.
- Kerfslagenergie (KV) — de energie-absorptie bij een kerfslagproef, waarmee de brosheid van staal bij lage temperatuur wordt beoordeeld.
- Brinellhardheid (HBW) — een drukhardheid die vooral bij dikke wanden en grove structuren snel informatie geeft over de weerstand tegen indrukking.
- Vickershardheid (HV) — een microhardheidsmeting waarmee de hardheid van laszones, oppervlaktelagen en fijne structuuronderdelen wordt gemeten.
- Rockwellhardheid (HRB/HRC) — een snelle hardheidsbepaling die veel wordt gebruikt voor gehard staal en warmtebehandelde onderdelen.
- Koolstofgehalte (C) — bepaalt in hoge mate de hardheid, de sterkte en de lasbaarheid van het staal.
- Mangaangehalte (Mn) — beïnvloedt de hardbaarheid, de taaiheid en de deoxidatie van de legering.
- Siliciumgehalte (Si) — werkt als deoxidatiemiddel en beïnvloedt de sterkte en de gietkwaliteit.
- Chroomgehalte (Cr) — verhoogt de corrosieweerstand en de hardbaarheid, essentieel bij roestvast en gehard staal.
- Nikkelnickelgehalte (Ni) — verbetert de taaiheid en draagt bij aan de austenitische structuur van roestvast staal.
- Molybdeengehalte (Mo) — verhoogt de weerstand tegen putcorrosie en de warmtesterkte.
- Vanadium- en niobiumgehalte (V, Nb) — microlegeringselementen die door korrelverfijning de sterkte van fijnkorrelig constructiestaal verhogen.
- Zwavel- en fosforgehalte (S, P) — ongewenste elementen waarvan de concentratie beperkt blijft om heetbreuk en brosheid te voorkomen.
- Koolstofequivalent (CEV) — een samengestelde waarde waarmee de lasbaarheid van constructiestaal wordt beoordeeld.
- Korrelgrootte (ASTM-korrelnummer) — de korrelverfijning beïnvloedt sterkte en kerfslagtaaiheid.
- Microstructuurbeoordeling — de aard van ferriet, perliet, martensiet of austeniet zegt iets over de uitgevoerde warmtebehandeling.
- Insluitselanalyse — het gehalte en de vorm van niet-metale insluitsels beïnvloedt de vermoeiingssterkte en de bewerkbaarheid.
- Segregatiegraad — ongelijke verdeling van legeringselementen in continu gegoten staal kan lokale eigenschapsverschillen veroorzaken.
- Ontkoolingsdiepte — het verlies van koolstof aan het oppervlak reduceert de hardheid en de slijtvastheid van geharde producten.
- Laagdiepte en casehardheid — bij gehard staal worden de hardheidsdiepte en het hardheidsprofiel van de gelaagde zone gemeten.
- Buigproef — toetst de vervormbaarheid en de hechking van dekkagen door het monster tot een vaste diameter om te buigen.
- Putcorrosieweerstand (CPT) — de kritieke temperatuur waarboven putcorrosie optreedt bij roestvast staal in chloorhoudende omgevingen.
- Interkristallijne corrosiegevoeligheid — de gevoeligheid voor korngrens-aantasting, relevant voor gelast roestvast staal.
- Zoutsproeiproef (NSS) — simuleert een zeeklimaat en kwantificeert de tijdsduur tot het optreden van roedvorming.
- Laagdikte van zinklagen — de dikte en de hechting van een verzinklaag bepalen de bescherming van staal tegen atmosferische corrosie.
- Vermoeiingssterkte — bepaalt bij wisselbelaste onderdelen het toelaatbare spanningniveau over een vast cyclusaantal.
- Ultrasone foutopsporing (UT) — vindt inwendige onafgewermtigheden zoals insluitsels, scheuren en laminaire separaties in platen en smeedstukken.
- Magnetische poedertest (MT) — detecteert oppervlakte- en nabij-oppervlakte scheuren in ferromagnetisch staal.
- Indringingsvloeistoftest (PT) — maakt oppervlakescheuren zichtbaar op zowel ferromagnetisch als niet-magnetisch staal.
- Radiografisch onderzoek (RT) — beeldt inwendige fouten in lasnaden en gietstukken af voor beoordeling van aard en omvang.
Veelgestelde vragen
Welke onderdelen omvat een staal kwaliteitstest?
Een volledige staal kwaliteitstest omvat doorgaans de chemische samenstellingsanalyse, de mechanische beproeving (trekproef, kerfslagproef, hardheid), de microstructuurbeoordeling met insluitselanalyse, en naar gelang de toepassing aanvullende corrosieproeven of niet-destructieve onderzoeken van lasnaden en platen. De exacte combinatie van testitems wordt bepaald door het staaltype, de toepassing en de norm of projectspecificatie waaraan het materiaal moet voldoen.
Welke soorten monsters worden geaccepteerd voor staal kwaliteitstest?
Geaccepteerd worden onder meer platen en strips, staven en profielen, naadloze en gelaste buizen, drukvaten en onderdelen daarvan, lasproefplaten, gelaste constructiedelen, betonwapening, voorspanstaal, gietstukken en smeedstukken, alsmede reeds bewerkte machineonderdelen. Ook boorvitmeel of afgenomen kernen voor spectrometrische analyse kunnen worden ingezet wanneer destructieve bemonstering beperkt moet blijven.
Aan welke normen wordt de staal kwaliteitstest uitgevoerd?
De beproevingen worden uitgevoerd aan internationale en Europese normen, waaronder de ISO 6892-reeks voor trekproeven, ISO 148 voor kerfslagproeven, ISO 6506, 6507 en 6508 voor hardheidsmetingen, ISO 683 en EN 10025 voor constructiestaal, EN 10088 voor roestvast staal en ASTM A370 voor mechanische beproeving van staalproducten. Voor de niet-destructieve onderzoeken worden onder meer ISO 17640 voor ultrasone lasonderzoeken en ISO 3452 voor indringingsonderzoek gehanteerd.
Welke analysemethode wordt gebruikt voor de chemische samenstelling van staal?
Voor de bulk samenstelling wordt vooral optische emissiespectrometrie (OES) toegepast op een gepolijst monsteroppervlak, waarbij koolstof, silicium, mangaan, fosfor, zwavel, chroom, nikkel, molybdeen en microlegeringselementen gelijktijdig worden gekwantificeerd. Voor stikstof wordt inertgasverbranding met warmtegeleidingsdetectie gebruikt, en ter verificatie of bij zeer lage gehalten kan verbrandingsanalyse op koolstof en zwavel worden uitgevoerd.
Samenvatting
De staal kwaliteitstest van ZHONGXI Testing omvat de chemische samenstellingsanalyse, mechanische beproeving, metaallografisch onderzoek, corrosieproeven en niet-destructieve foutopsporing van constructiestaal, roestvast staal, buizen, wapening, giet- en smeedstaal.
De dienst geldt voor monsters van platen, staven, profielen, buizen, lassen en bewerkte onderdelen, uitgevoerd volgens internationale en Europese normen, en wordt geleverd met een testrapport waarin alle meetwaarden en de gebruikte methoden zijn vastgelegd.