Sinov ma'lumotlari
Tuz muhiti sinovi — bu metall materiallar, qoplamalar va qatlamlar korroziyaga chidamliligini baholash uchun nam tuz tumani (tuzli tuman) muhitida加速cil laboratoriya sharoitida o'tkaziladigan sinov turi bo'lib, ZHONGXI Testing laboratoriyasida ushbu sinov xizmati metall mahsulotlar, avtomobil komponentlari, elektronika, dengiz texnikasi va qurilish konstruksiyalari uchun keng ko'lamda taqdim etiladi. Tuz muhiti sinovi asosan avtomobil sanoati, kemasozlik, neft va gaz sohasi, aerokosmik sektor, elektron pleytkalar, quyma qismlar, brew va metall bilan qoplangan mahsulotlar sifatini nazorat qilishda qo'llaniladi, chunki ushbu mahsulotlar ish faoliyati davomida tuzli havo, dengiz suvi yoki muzlatishga qarshi tuzlangan yo'llar kabi tajovuzkor muhitlar bilan uzoq muddatli aloqada bo'ladi. Sinov natijalari asosida material tanlash, qoplama texnologiyasini optimallashtirish va mahsulotning xizmat muddatini prognozlash masalalari hal qilinadi.
Sinovning maqsadi — nam tuz muhitining namunaga ta'sirini tezlashtirilgan sharoitda modellashtirish orqali real ekspluatatsiya sharoitlarida yuzaga keladigan korroziya jarayonlarini laboratoriyada qisqa vaqt ichida takrorlash va baholashdir. Texnik nuqtai nazardan sinov natriy xlorid (NaCl) eritmasi aerosolini nazorat qilinadigan harorat va namlik sharoitida sinov kamerasiga yuborishga asoslanadi; havo plomba orqali o'tkaziladigan humidifikatsiya tizimi, eritma dozasi, pH qiymati, cho'kish tezligi va kamera ichidagi harorat taqsimoti doimiy nazorat ostida bo'ladi. Baholash texnikasi sifatida vizual tekshiruv, korroziya o'choqlari sonini hisoblash, massa yo'qotilishini o'lchash, korroziya chuqurligini aniqlash, elektrokimyoviy impedans spektroskopiyasi va qoplama yopishqoqligini sinash usullari qo'llaniladi. Sinov davomida metallarning elektrokimyoviy potensiallari farqi, galvanik juftlik effekti va qoplama qatlamining himoya darajasi kabi parametrlar ham tahlil qilinadi.
Tipik sinov jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat: avval namuna yuzasi yog' va ifloslanishlardan tozalanadi, so'ngra namunalar kamera ichida 15–30 daraja burchak ostida joylashtiriladi va eritma purkash boshlanadi. Yig'ma (neytral) tuz tumani sinovida kamera harorati 35 ± 2 °S da ushlab turiladi, 5 % liqlikdagi NaCl eritmasi (pH 6.5–7.2) purkaladi va sinov davomiyligi 24, 48, 96, 240, 480, 720 yoki 1000 soatlik diapazonda tanlanadi. Sirka kislotasi tuz tumani (ASS) sinovida 35 °S da pH 3.1–3.3 oralig'ida, mis-sirka kislotasi tuz tumani (CASS) sinovida esa 50 °S da pH 3.1–3.3 oralig'ida mis xlorid qo'shilgan eritma ishlatiladi. Har 24 soatda namuna holati qayd etiladi, oq korroziya (rangi o'zgargan oksid), qora korroziya, qoplama ko'chishi, pufakchalar va yaralar soni baholanadi. Sinov tugagach namuna neytrallanadi, quritiladi va korroziya darajasi foiz yoki reyting birligida ifodalanadi; odatda 96 soatdan keyin oq korroziyada 3 darajadan yuqori bo'lmagan natija qabul qilinadigan mezon sifatida ko'riladi.
Sinov sharoitlarining bir xilligi natijalarning qayta takrorlanuvchanligi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega bo'lgani uchun kamera kalibrlanishi muntazam tekshiriladi: 80 sm² yig'uv idishida 24 soat davomida 1–2 ml/soat cho'kish tezligi, eritmaning kontsentratsiyasi va kamera ichidagi harorat gradiyenti doimiy nazorat qilinadi. ZHONGXI Testing laboratoriyasida sinovdan oldin har bir namuna uchun boshlang'ich holat hujjatlari rasmiylashtiriladi, material tarkibi, qoplama turi, qatlam qalinligi va ishlab chiqarish texnologiyasi kabi ma'lumotlar qayd etiladi — bu esa keyinchalik natijalarni texnik talqin qilish va ishlab chiqarishdagi sabablarni aniqlash imkonini beradi. Sinov jarayonidagi barcha parametrlar (harorat, namlik, eritma sarfi, davomiylik) avtomatik jurnalga yozib olinadi va yakuniy tekshiruv hisobotiga ilova qilinadi.
tuz muhiti Sinov asboblari
- Sirka kislotasi tuz tumani (ASS) usuli — pH 3.1–3.3 oralig'ida kislotali muhitda dekorativ qoplamalarning tezlashtirilgan sinovi uchun ishlatiladi.
- Mis-sirka kislotasi tuz tumani (CASS) usuli — mis xlorid qo'shilgan eritma bilan 50 °S da juda tajovuzkor rejimni modellashtiradi.
- Siklik tuz tumani (siklkı korroziya) usuli — tuzli purkash, quritish va yuqori namlik bosqichlarini almashlab, real atmosfera sharoitiga yaqin natija beradi.
- Proqressiv (kombinatsiyalangan) korroziya sinovi — tuz tumani bilan quyosh nurlanishi, issiqlik va namlik omillarini ketma-ket qo'llashga asoslanadi.
- Suyuqlikka cho'mdirish usuli — namunani ma'lum kontsentratsiyali tuz eritmasida ushlab turish orqali to'liq suv osti sharoitini modellashtiradi.
- Yer uchastkasi (dala) ekspozitsiyasi bilan qiyoslash — laboratoriya natijalarini tabiiy dengiz muhitidagi natijalar bilan solishtirishga qaratilgan.
- Massa yo'qotilishi usuli — namunani cho'ktirish (pickling) muolajasidan oldin va keyingi vaznini solishtirish orqali yemirilish miqdorini aniqlaydi.
- Mikroskopik kesish tahlili — qoplama qatlamining kesmada qalinligi, tuzilishi va korroziya frontini optik va elektron mikroskop bilan o'rganadi.
- Elektrokimyoviy impedans spektroskopiyasi — qoplama himoya qobiliyatining chastota bo'yicha xarakteristikasini o'lchab, yashirin nuqsonlarni aniqlaydi.
- Tafel polyarizatsiya usuli — korroziya tok zichligi va potensialini o'lchash orqali yemirilish tezligini miqdoriy hisoblaydi.
- Rang va yaltiroqlik o'zgarishini o'lchash — sinovdan keyingi sirt holatini kolorimetr va glossmeter bilan obyektiv baholaydi.
Sinov buyumlari
- Sinov davomiyligi — mahsulot talablariga muvofiq 24 dan 3000 soatgacha tanlanadigan asosiy rejim parametri bo'lib, qoplama himoya davomiyligining to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatkichidir.
- Kamera harorati — Neytral tuz tumani rejimida 35 ± 2 °S, CASS rejimida 50 ± 2 °S oralig'ida ushlab turiladi va reaksiya tezligini belgilaydi.
- Eritma kontsentratsiyasi — 5 % ± 1 % liqlikdagi NaCl eritmasi sifat ko'rsatkichi bo'lib, tajovuzkorlik darajasini aniqlaydi.
- Eritma pH qiymati — neytral rejimda 6.5–7.2, kislotali rejimlarda 3.1–3.3 oralig'ida nazorat qilinadi va kimyoviy faollikni bildiradi.
- Cho'kish (to'plash) tezligi — 80 sm² yig'uv idishida 24 soat davomida 1–2 ml/hour qiymatda bo'lishi talab etiladi va muhit zichligining mezonidir.
- Oq korroziya darajasi — sink qoplamali yuzalarda 0 dan 8 gacha reyting shkalasida baholanadi va qatlam himoya funksiyasining asosiy ko'rsatkichidir.
- Qora (asosiy metall) korroziya foizi — namuna yuzasida zang o'chog'ining maydon nisbati sifatida hisoblanadi va tayanch metalning yemirilishini bildiradi.
- Korroziya o'chog'i soni — kvadrat desimetrdagi nuqtalar, pufakchalar va yaralar soni bo'yicha hisoblanadi va sirt nuqsonlarining taqsimotini aks ettiradi.
- Korroziya chuqurligi — chuqur yara joylarida mikrometr yoki kesish usuli bilan o'lchanadi va strukturaning bajarish qobiliyatiga ta'sirini ko'rsatadi.
- Massa yo'qotilishi — namuna oldin va keyingi vazn farqi gr/m² birliklarida ifodalanadi va material yemirilish tezligini miqdoriy baholaydi.
- Qoplama ko'chishi (adgezon) — sinovdan keyin kesma va kesilgan qirralarda qatlamning ajralish maydoni baholanadi.
- Pufakcha (blister) darajasi — o'lchami va zichligi bo'yicha reyting bilan ifodalanadi va qatlam ostidagi namlik kirishini bildiradi.
- Kesma kengayishi (krossover korroziya) — kesilgan yoki shikastlangan joydan boshlanadigan korroziyaning tarqalish masofasi millimetrda o'lchanadi.
- Qatlam qalinligi — magnit, eddy-current yoki mikroskopik kesish usulida o'lchanadi va tuz muhiti sinovi natijalarini talqin qilish uchun zarur.
- Yopishqoqlik sinovi — sinovdan oldin va keyin grid kesish yoki ajratish usuli bilan o'tkazilib, qatlam mustahkamligi o'zgarishi aniqlanadi.
- Elektrokimyoviy impedans — qoplama himoya qobiliyatining chastotali javobi bo'yicha baholanadi va mikroyoriqlarning rivojlanishini erta aniqlaydi.
- Turg'unlik potensiali — ochiq zanjir potensiali vaqt bo'yicha kuzatilib, qoplama buzilish boshlanishini qayd etadi.
- Siklik rejimlar parametri — nam tuz tumani, quritish va namlik bosqichlarining almashinuv davriyligi modellashtirish aniqligini belgilaydi.
- Proppant tarkibidagi ionlar — eritma va kondensatda xlorid, mis va temir ionlari miqdori kimyoviy tahlil bilan aniqlanadi.
- Yuzaki holat fotosurati — har 24 soatda rasmiylashtiriladi va korroziya rivojlanishining vizual xronologiyasini hosil qiladi.
Xulosa
Tuz muhiti sinovi metall materiallar, qoplamalar va qatlamlarning korroziyaga chidamliligini neytral, kislotali va siklik tuz rejimlarida baholashni o'z ichiga oladi va avtomobil, dengiz, elektronika, qurilish va neft-gaz sohalaridagi mahsulotlar sifatini nazorat qilishning muhim texnik vositasi hisoblanadi. Sinov xizmati 24 dan 3000 soatgacha bo'lgan rejimlarda, odatda 7–15 ish kunida bajariladi va kotirovka mahsulot turi, sinov buyumlari va namuna miqdoriga asoslanib tayyorlanadi.